فضایل حضرت حسن(رض) و حسین(رض) از زبان استاد شیخ محمد علی امینی

فضایل حضرت حسن(رض) و حسین(رض) از زبان استاد شیخ محمد علی امینی

فضایل حضرت حسن(رض) و حسین(رض) از زبان استاد شیخ محمد علی امینی

نگاهی به شخصیت امام حسن(رض) از دیدگاه فریقین-مولوی رحمت الله سالارزهی

چکیده:

امام حسن(رض) پسر علی بن ابی طالب، پسر عبد المطلب، پسر هاشم، پسر عبد مناف است. بنا به روایت مشهور بین شیعه و اهل¬سنت، امام حسن(رض) در شب نیمه ماه مبارک رمضان، سال سوم هجرت در شهر مدینه دیده به جهان گشود.

ولادت امام حسن

امام حسن(رض) پسر علی بن ابی طالب، پسر عبد المطلب، پسر هاشم، پسر عبد مناف است.
بنا به روایت مشهور بین شیعه و اهل¬سنت، امام حسن(رض) در شب نیمه ماه مبارک رمضان، سال سوم هجرت در شهر مدینه دیده به جهان گشود.
محبّ الدین طبری به سندش از اسماء دختر عمیس نقل کرده که گفت:
فاطمه(س) فرزندش حسن را به دنیا آورد. پیامبر(ص) بر او وارد شد و
فرمود: ای اسماء! فرزندم را نزد من آر. من او را در پارچه‏ای زرد پیچیده و به حضرت دادم.
حضرت آن پارچه را از او جدا کرد و فرمود: آیا به شما سفارش نکردم که مولودی را در پارچه زرد نپیچید؟!
اسماء می‏گوید: فرزند را در پارچه‏ای سفید پیچیدم.
حضرت او را گرفت و در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه خواند.
آن‏گاه به علی‏(رض) فرمود: او را چه نام گذاردی؟
حضرت عرض کرد: من هرگز بر نام¬گذاری از شما سبقت نمی‏گیرم.
پیامبر(ص) فرمود: من نیز از پروردگارم در این امر سبقت نمی‏گیرم.
جبرئیل در این هنگام نازل شد و فرمود: ای محمد! پروردگارت تو را سلام می‏رساند
و می‏گوید: علی نزد تو به منزله هارون نزد موسی است، ولیکن پیامبری بعد از تو نیست.
فرزندت را به اسم فرزند هارون نام¬گذاری کن.
پیامبر(ص) فرمود: ای جبرئیل! اسم فرزند هارون چه بوده است؟
جبرئیل عرض کرد: شبّر.
حضرت فرمود: زبان من عربی است!
جبرئیل عرض کرد: نام او را حسن بگذار.
بنابراین حضرت او را حسن نامید» (ذخائرالعقبی، ص120)
در رابطه با سیمای امام حسن از طریق زهری از انس روایت است که
هیچ احدی از حسن بن علی(رض) اشبه به نبی اکرم(ص) نبود (الاصابه فی تمییز الصحابه، ج1، ص119).

امام حسن از دیدگاه رسول خدا

امام حسن(رض) هشت سال داشت که داغ ارتحال ملکوتی پیامبر(ص) را بر دل خود احساس کرد.
در این مدت پیامبر محبت شایانی را در حق حضرت روا داشت،
به گونه¬ای که روایات فراوانی از شیعه و سنی در این رابطه نقل شده است.
شیفتگی و علاقه زیاد پیامبر اکرم(ص) به امام حسن(رض) به اندازه¬ای بود که در زمان زندگانی ایشان،
همه مردم جایگاه وارسته امام حسن(رض) را می¬شناختند.
پیامبر بسیار می¬فرمود: «حسن از من و من از اویم، هر کس او را دوست بدارد، خدا دوستش خواهد داشت»
و نیز همواره می¬فرمود: «حسن(رض) گل خوشبوی من است».
ابراز محبت پیامبر(ص) نسبت به امام حسن(رض) تا جایی بود که
همواره مردم او را در آغوش پیامبر می¬دیدند.
گاهی که پیامبر بالای منبر مشغول سخنرانی بود،
با دیدن امام حسن(رض) سخنانشان را قطع می¬کرد و از منبر به پایین می¬آمد.
سپس او را در آغوش می¬گرفت و به او محبت و مهرورزی می¬کرد.
همواره او را می¬بوسید و سه مرتبه این سخن را تکرار می¬کرد:
«خداوندا! من او را دوست دارم و هرکه او را دوست بدارد نیز دوست خواهم داشت».
روزی پیامبر(ص) در نماز جماعت، به سجده رفت و سجده را طولانی کرد،
تا جایی که بعضی از نمازگزاران شگفت زده شدند.
وقتی نماز تمام شد، از ایشان پرسیدند:
ای رسول خدا، سجده را به اندازه¬ای طولانی کردید که ما فکر کردیم در سجده بر شما وحی نازل شده است،
پیامبر(ص) فرمود: «خیر! وحی بر من نازل نشد، ولی فرزندم حسن(رض) بر دوش من رفته بود و من می¬خواستم او خود پایین بیاید.
از همین رو، صبر کردم و سجده¬ام طولانی شد».
این ابراز محبت تا جایی بود که گاه تعجب دیگران را برمی¬انگیخت و از خود می¬پرسیدند
چرا پیامبر(ص) این اندازه حسن(رض) و برادرش حسین(رض) را دوست می¬دارد.
این در حالی است که پیامبر جز حسن و حسین(رض)، نوه¬های دیگری نیز داشتند،
بارها در کوچه¬های مدینه پیامبر(ص) را می¬دیدند که حسن(رض) را بر دوش راست و حسین(رض) را بر دوش چپ خود سوار کرده بود.
روزی ابوبکر(رض) حضرت را دید و گفت:
«ای رسول خدا! بردن هردوی آنها برای شما دشوار است. یکی از آنها را به من بدهید».
پیامبر(ص) فرمود: «هم مرکب آنها مرکب خوبی است و هم خود این دو خوب سوارکارانی هستند».
ترمذی به سندش از ابن عباس نقل کرده:
«روزی رسول خدا (ص) حسن بن علی را بر دوش خود سوار کرده بود.
شخصی عرض کرد: ای غلام! خوب مرکبی را سوار شده‏ای.
پیامبر(ص) فرمود: او نیز خوب راکبی است»
(سنن ترمذی، ج5، ص327).
ابن کثیر نیز به سندش از جابر بن عبداللّه نقل کرده که رسول خدا(ص) فرمود:
«من سرّه ان ینظر الی سیّد شباب اهل الجنّة فلینظر الی الحسن بن علی» (البدایه و النهایه، ج8، ص35)؛
«هر کس دوست دارد تا به آقای جوانان اهل بهشت نظر کند، باید به حسن بن علی نظر نماید».

امام حسن در کلام بزرگان اهل¬سنت

1. محمد بن حنفیه

وی پس از شهادت امام حسن مجتبی(رض) بر مزار ایشان، حاضر می¬شد و با اندوه می¬گفت:
«خدای تو را رحمت کند، ای ابامحمد! همان¬گونه که زندگانی¬ات سبب سربلندی و افتخار ما بود، شهادتت نیز به همان اندازه سنگین و کمرشکن بود.
چه روح بزرگواری داشتی و چه پربرکت بود آن بدن که کفن او را در برگرفت.
آری! چگونه چنین نباشد که تو فرزند هدایت بودی و هم پیمان پرهیزکاری.
در دامن اسلام پرورش یافته بودی و از سینه ایمان شیر نوشیده بودی.
تو آن همه پیشینه درخشان و مراتب بزرگ را به نام خود رقم زدی».

2. ابوبکر

ابوبکر درباره امام حسن و امام حسین(رض) گفته است:
«حسن و حسین(رض) را دیدم، در حالی که رسول خدا(ص) نماز می¬خواند و آن دو بر پشت پیامبر(ص) سوار شده بودند.
رسول خدا آن دو را با دست خود نگه داشت و آنان را به آهستگی بر زمین گذارد که برخیزند و آنان به راحتی بر زمین ایستادند.
وقتی نمازش به پایان رسید، آن دو را در دامان خود نشانید و نوازش کرد و فرمود:
این دو پسر، دو گل خوشبوی من در این دنیا هستند».

3. ابوهریره

وی می‏گوید:
کسی نزد من محبوب‏تر از حسن بن علی نبود،
بعد از آنکه رسول خدا(ص) در حق او فرمود:
«اللّهم انّی احبّه فاحبّه و احبّ من یحبّه»
(مستدرک حاکم، ج3، ص169)؛
«خدایا! من او را دوست دارم، پس تو نیز او را و هرکس که او را دوست دارد دوست بدار».

4. ابن حجر هیتمی

او می‏نویسد:
«کان الحسن (رض) سیداً کریماً حلیماً زاهداً ذا سکینة و وقار و حشمة، جواداً ممدوحاً»؛
«حسن (رض) آقایی کریم، بردبار، زاهد، دارای سکینه و وقار و حشمت، اهل جود و مورد مدح و ستایش بود»
(صواعق المحرقة، ص82).

5. ابن عبد البرّ

او می‏گوید:
«و کان ورعاً فاضلاً»؛
«او مردی با ورع و فاضل بود»
(الاستیعاب در حاشیه الاصابة، ج1، ص369).

6. محمد عبده یمانی

او در فضایل امام می‏نویسد:
«حسن و برادرش در دامان پیامبر(ص) تربیت شده و بزرگ شدند.
بنابراین آن دو بر اخلاق خیر و اخلاق نبوت پایه¬گذاری شده، تا آنکه بر آن بالا آمدند.
در وجود او اوصاف جدش و نشانه‏های حیات معنوی رسول خدا(ص) و اخلاق عظیم و علم واسع او است.
او با حشمت و جاه و وقار بزرگ شد.
مردم او را دوست داشتند. زبانش عفیف بود.
هرگز فحشی از او شنیده نشد.
فصیح، بلیغ و زبانی روان داشت.
بلاغت و فصاحت را از جدش رسول خدا(ص) و از پدر و مادرش به ارث برده بود …»
(علموا اولادکم محبة آل¬بیت النبی(ص)، ص124).

خصوصیات اخلاقی امام حسن(رض)

درباره خصوصیات اخلاقی و سیره امام حسن(رض) روایات بسیاری آمده است که برای آشنایی بیشتر، به برخی از این خصوصیات اشاره می¬شود:

حلم و بردباری

ابن خلکان از ابن عایشه نقل کرده که مردی از اهل شام می‏گوید:
من وارد بر مدینه شدم ـ که بر ساکن آن برترین سلام و درود باد ـ مردی را دیدم
که بر استر خود سوار است و همانند او در زیبایی صورت و لباس و چهارپا ندیدم.
قلبم به او متمایل شد. سؤال کردم که او کیست؟
گفتند: این شخص حسن بن علی بن ابی طالب است.
دلم تبدیل به بغض و حسد نسبت به علی(رض) شد که چگونه فرزندی مثل این آقا دارد.
نزد او رفتم و به او گفتم:
آیا تو فرزند علی بن ابی طالب هستی؟
حضرت فرمود: آری، من فرزند اویم.
گفتم: به جهت فلان کاری که تو و پدرت کرده¬اید شما دو نفر را سبّ می‏کنم.
سخنانم که تمام شد، حضرت فرمود:
گمان می‏کنم که تو غریبی؟
گفتم: آری.
حضرت فرمود: نزد ما بیا،
اگر به منزلی احتیاج داری تو را در آن‏جا ساکن می‏کنیم،
یا به مالی نیازمندی به تو عطا می‏نماییم،
یا حاجتی داری تو را کمک خواهیم کرد.
او می‏گوید: من از نزد او رفتم در حالی که کسی محبوب‏تر از او نزد من نبود.
هرگاه طریقه مقابله او را با خودم یاد می‏کنم و آنچه که من با او انجام دادم،
او را سپاس گفته و خودم را سرزنش می‏نمایم (ابن خلکان، وفیات الاعیان، ج2، ص68).

توجه به محرومان

امام حسن(رض) نه تنها از نظر علم، تقوا، زهد و عبادت، مقامی برگزیده و ممتاز داشت،
بلکه از نظر دست¬گیری از بیچارگان و درماندگان نیز در زمان خود زبانزد خاص و عام بود.
وجود گرامی آن حضرت آرام¬بخش دلهای دردمند و پناهگاه مستمندان و تهیدستان و نقطه امید درماندگان بود.
هیچ فقیری از در خانه آن حضرت دست خالی برنمی¬گشت.
هیچ آزرده دلی شرح پریشانی خود را نزد آن بزرگوار بازگو نمی¬کرد،
جز آنکه مرهمی بر دل آزرده او می¬نهاد. گاه پیش از آنکه مستمندی اظهار نیاز کند و عرق شرم بریزد،
نیاز او برطرف می¬کرد و اجازه نمی¬داد رنج و ذلت درخواست کردن را بر خود هموار سازد.
ابن شهر آشوب در کتاب «الفنون» از احمد مؤدب
و کتاب «نزهة الابصار» از ابن مهدی نقل می¬کند:
امام حسن(رض) در حال گذر از جایی بود،
دید عده¬ای از فقرا بر زمین نشسته¬اند و مقداری نان خشک خورد شده در سفره آنها است و مشغول خوردن هستند،
از حضرت دعوت کردند از آن نان خشک میل کند،
حضرت از مرکب پیاده شد در کنارشان نشست و از آن نان میل کرد،
به برکت وجود امام، نان آن قدر زیاد شد که همه از آن خوردند و سیر شدند،
پس از غذا امام مجتبی(رض) از آنها دعوت کرد و در منزل خود از آنان پذیرایی نمود
و می‌توان گفت که بارزترین ویژگی امام مجتبی(رض) که بهترین سرمشق برای دوستداران اوست،
بخشندگی بسیار و دست¬گیری از دیگران است.
ایشان به بهانه‌های مختلف،
همه را از خوان کرم خویش بهره‌مند می‌ساخت و آن‌قدر بخشش می‌کرد تا شخص نیازمند بی‌نیاز می‌شد؛
زیرا طبق تعالیم اسلام، بخشش باید به گونه‌ای باشد که فرهنگ گدایی را ریشه‌کن سازد و در صورت امکان، شخص را از جرگه نیازمندان بیرون کند.
نقل است که امام حسن(رض) هیچ¬گاه سائلی را رد نکردند و در برابر درخواست او نه نگفتند و همواره انفاق و بخشش نمودند.
وقتی از حضرت پرسش می¬شود چگونه است که هیچ¬گاه سائلی را رد نمی¬کنید؟
حضرت پاسخ می¬دهند: من سائل درگاه خدا هستم و راغب در پیشگاه اویم
و من شرم دارم که خود درخواست کننده باشم و سائلی را رد کنم
و خداوند مرا عادت داده که نعمتهایش را بر من فرو ریزد
و من نیز در برابر او عادت کرده¬ام که به مردم توجه کنم
و نعمتهای خدا را به آنان ببخشم.
هنگامی که سائلی نزد من آید
به او گویم: خوش آمدی
ای کسی که بر من فرصتی است عاجل و کسی که فضیلت او برتر است بر هر فاضل
و بهترین روزهای جوانمرد روزی است که مورد درخواست قرار گیرد و کسی از او رفع نیازی بطلبد».

سخاوت و بخشش

امام حسن(رض) در تمامی صفات نیک بی¬مانند بود.
تاریخ¬نویسان نوشته¬اند که حضرت در طول عمر شریف و پربرکت خود، سه بار مال و اثاث زندگی¬اش را تقسیم فرمود،
به گونه¬ای که یک جفت کفش برای خود برمی-داشت و یک جفت به مستمندان می¬داد.
ابن صباغ مالکی در این باره می‏نویسد:
«الکرم و الجود عزیزة مغروسة فیه»؛
«کرم و جود غریزه‏ای بود که در آن حضرت کاشته شده بود»
(الفصول المهمه، ص157).

شکوه و وقار

حضرت رسول(ص) فرمود:
«به حسن، شکوه، جذبه و وقار و به حسین، بخشندگی و رحمت خود را بخشیدم».
ذهبی در این باره می‏نویسد:
«الحسن بن علی بن ابی¬طالب، ریحانة رسول اللّه(‏ص) و سبطه، و سیّد شباب اهل الجنّة، و قد کان هذا الامام سیّداً و سیماً، جمیلاً، عاقلاً، رزیناً، جواداً، ممدحاً، خیّراً، دیّناً، ورعاً، محتشماً، کبیرالشأن»؛
«حسن بن علی بن ابی طالب، دسته گل رسول خدا(ص) و سبط او و بزرگ جوانان بهشت، این امام، بزرگواری بود تنومند، اهل خیر، بسیار دیندار، با ورع، دارای حشمت و جاه و شأنی بزرگ».

عبادت و زهد

امام حسن(رض) هرگاه وضو می¬گرفت، بندهای بدنش می¬لرزید و رنگ مبارکش زرد می¬گشت.
سبب این حال را از آن حضرت پرسیدند و ایشان فرمودند:
«سزاوار است بر کسی که می¬خواهد نزد رب العرش به بندگی بایستد، رنگش زرد شود و بدنش بلرزد».
همین که به مسجد رفت که به در مسجد می¬رسید،
سرشان را بلند می-کرد و رو به آسمان می¬گفت:
«ای خدای من،
این مهمان توست که به درگاه تو ایستاده،
ای خداوند نیکوکار،
به نزد تو آمده بنده تبهکار،
پس درگذر از کارهای زشت و ناستوده من به نیکیهای خودت ای کریم»
(مناقب، ج4، ص14).

توصیه¬های امام حسن(رض) برای ماه مبارک رمضان

از جمله نکاتی که حضرت در ماه مبارک رمضان به آن اشاره دارند،
بهره¬گیری از فضای روحانی و معنوی ماه مبارک رمضان
و پرهیز از اسراف وقت و بیهودگی است.

1. پرهیز از سهل¬انگاری

«خداوند متعال ماه رمضان را برای بندگان خود میدان مسابقه قرار داد.
پس عده¬ای در آن ماه با اطاعت و عبادت به سعادت و خشنودی الهی از یکدیگر سبقت خواهند گرفت
و گروهی از روی بی¬توجهی و سهل¬انگاری خسارت و ضرر می¬بینند»
(تحف العقول، ص234).

2. پرهیز از خنده بیجا و بیهوده

امام حسن(رض) در روز عید فطر،
نگاهش به گروهی افتاد که به بازیهای بیهوده و خنده¬های بی¬جا اشتغال داشتند.
بالای سر آنان ایستاد و فرمود:
«خدای تعالی ماه رمضان را میدان مسابقه خلق خود قرار داده است تا در آن به سوی طاعت او سبقت گیرند و رضایتش را بجویند.
آن گروهی که پیشی گرفتند،
کامیاب شدند و گروهی که کوتاهی کردند،
نومید و زیانکار گشتند.
بسیار جای تعجب است از کسانی که مشغول بازی و خنده-های بی¬جا هستند،
در روزی که نیکوکاران پاداش می¬گیرند
و بیهودگان در آن روز زیان و خسران برند،
به خدا قسم اگر پرده برداشته شود،
هر آینه خواهند دانست که نیکوکار به پاداش خود رسیده
و بدکاران به کیفر اعمال خود گرفتارند.
آنگاه آن حضرت از کنار آنان گذر کرد (همان).

 ***************************************

مشخصات

 

داستان تاثیرگذار فرد مشروب خواری که میاد توی مسجد به زور

 

قرآن کریم و ترجمه معانی آن به زبان دری – رسانه ی سنت ویدئو

 

 ***************************************

فیلم های مرتبط

بخشی از سخنان ماموستا فرهاد آگشته در زمینه ازدواج کنونی
حضرت محمد در آخرت از چ کسانی شکایت می کند.
صحبت های استاد احمد شاملو درباره ی حقایق جهان – سنت ویدئو
ویدیوتلاوت قاری ضیاءالرحمن صحت

هنوز دیدگاهی منتشر نشده است